TIẾT 11 BÀI 4
ĐẶC ĐIỂM CHUNG CỦA TÀI NGUYÊN KHOÁNG SẢN,
SỬ DỤNG HỢP LÍ TÀI NGUYÊN KHOÁNG SẢN

GV: PHAN THỊ PHƯƠNG

KH
Ở
I
Đ
Ộ
NG
Quan sát video clip, hãy cho biết video clip nói đến việc khai

thác loại khoáng sản nào? Loại khoáng sản này phân bố ở
vùng nào của nước ta?

LỚP
PHẦN ĐỊA LÍ

8

BÀI 4. ĐẶC ĐIỂM CHUNG CỦA TÀI NGUYÊN KHOÁNG
SẢN, SỬ DỤNG HỢP LÍ TÀI NGUYÊN KHOÁNG SẢN
NỘI DUNG BÀI HỌC

2

SỬ DỤNG HỢP LÍ TÀI NGUYÊN KHOÁNG SẢN

3

LUYỆN TẬP VÀ VẬN DỤNG

BÀI 4

1

ĐẶC ĐIỂM CHUNG CỦA TÀI NGUYÊN KHOÁNG SẢN

Khai thác than ở Quảng Ninh

Khai thác bô-xít ở Tây Nguyên

Khai thác dầu khí ở thềm lục địa

Khai thác Ti-tan ở Bình Định

BÀI 4

2 SỬ DỤNG HỢP LÍ TÀI NGUYÊN KHOÁNG SẢN

HOẠT ĐỘNG NHÓM
Thời gian: 5 phút
NHIỆM VỤ
* NHÓM 1, 2, : Quan sát các hình
ảnh và kênh chữ SGK, Nêu vai trò
của tài nguyên khoáng sản, hiện
trạng khai thác và sử dụng tài
nguyên khoáng sản nước ta. Giải
thích nguyên nhân.
* NHÓM 3,4: Quan sát các hình
ảnh và kênh chữ SGK, việc khai
thác và sử dụng tài nguyên khoáng
sản chưa hợp lí gây ra những hậu
quả gì? Lấy ví dụ cụ thể để chứng
minh. Nêu các biện pháp sử dụng
hợp lí tài nguyên khoáng sản
nước ta.

Bình gốm làm bằng
đá vôi

Sạt lở sông Hậu do
khai thác cát

Khai thác Bô-xít trái
phép ở Tây Nguyên

• Vai trò: là nguồn nguyên liệu chính cho nhiều ngành công
nghiệp, góp phần đảm bảo an ninh năng lượng quốc gia,
cung cấp nhiên liệu cho sản xuất, phục vụ cho sinh hoạt
hàng ngày của người dân.
• Hiện trạng: Nhiều loại tài nguyên khoáng sản nước ta
vẫn chưa được thăm dò, đánh giá đầy đủ tiềm năng và giá
trị, một số loại tài nguyên chưa được khai thác và sử dụng
hiệu quả.

BÀI 3

1

2 SỬ DỤNG HỢP LÍ TÀI NGUYÊN KHOÁNG SẢN

Nguyên nhân: Khai thác quá mức,
bừa bãi, trái phép, công nghệ khai
thác một số khoáng sản chưa tiên
tiến.

BÀI 4

2

SỬ DỤNG HỢP LÍ TÀI NGUYÊN KHOÁNG SẢN

a. Hiện trạng khai thác và sử dụng
tài nguyên khoáng sản
- Nhiều loại tài nguyên khoáng sản nước ta vẫn chưa
được thăm dò, đánh giá đầy đủ tiềm năng và giá trị.
- Một số loại tài nguyên chưa được khai thác và sử
dụng hiệu quả, vẫn còn tình trạng khai thác quá
mức.
- Công nghệ khai thác một số khoáng sản chưa tiên
tiến, gây lãng phí tài nguyên.

BÀI 4

2 SỬ DỤNG HỢP LÍ TÀI NGUYÊN KHOÁNG SẢN

Hậu quả: Gây lãng phí tài nguyên và những hệ quả như
xói mòn, trượt đất, suy giảm đa dạng sinh học, ô nhi ễm
đất, nước và huỷ hoại môi trường ở những nơi khai thác
khoáng sản.

5

Ví dụ: Sạt lở sông Hậu do khai thác cát, ô nhiễm biển
do khai thác dầu ở thềm lục địa phía nam.

Giải pháp: Thực hiện nghiêm Luật Khoáng sản Việt
Nam, áp dụng các biện pháp quản lí chặt chẽ,tăng cường
trách nhiệm của các tổ chức và cá nhân, áp dụng các biện
pháp công nghệ tiên tiến, tăng cường nghiên cứu, s ử
dụng các nguồn vật liệu thay thế.

BÀI 4

2

SỬ DỤNG HỢP LÍ TÀI NGUYÊN KHOÁNG SẢN

b. Biện pháp sử dụng hợp lí tài
nguyên khoáng sản
- Thực hiện nghiêm Luật Khoáng sản Việt Nam.
- Áp dụng các biện pháp quản lí chặt chẽ,tăng cường
trách nhiệm của các tổ chức và cá nhân.
- Áp dụng các biện pháp công nghệ tiên tiến, tăng
cường nghiên cứu, sử dụng các nguồn vật liệu thay
thế.

BÀI 4

EM CÓ BIẾT?

LUẬT KHOÁNG SẢN VIỆT NAM
Điều 8. Những hành vi bị cấm
1. Lợi dụng hoạt động khoáng sản xâm phạm lợi
ích của Nhà nước, quyền và lợi ích hợp pháp của
tổ chức, cá nhân.
2. Lợi dụng thăm dò để khai thác khoáng sản.
3. Thực hiện điều tra cơ bản địa chất về khoáng
sản, hoạt động khoáng sản khi chưa được cơ quan
quản lý nhà nước có thẩm quyền cho phép.
4. Cản trở trái pháp luật hoạt động điều tra cơ
bản địa chất về khoáng sản, hoạt động khoáng
sản.
5. Cung cấp trái pháp luật thông tin về khoáng sản
thuộc bí mật nhà nước.
6. Cố ý hủy hoại mẫu vật địa chất, khoáng sản có
giá trị hoặc quý hiếm.

BÀI 4

3 LUYỆN TẬP VÀ VẬN DỤNG

a. Luyện tập
Dựa vào kiến thức đã học, hãy hoàn thành sơ đồ thể hiện các
đặc điểm chung về tài nguyên khoáng sản Việt Nam.

BÀI 4

3 LUYỆN TẬP VÀ VẬN DỤNG

a. Luyện tập
Lấy một số ví dụ chứng minh khai thác khoáng sản có ảnh hưởng
đến môi trường ở nước ta.
- Theo báo cáo của Bộ TN&MT, gần đây tình trạng khai thác trái
phép cát, sỏi dọc theo sông Hồng sử dụng tàu cuốc, xe múc, máy
nổ làm huỷ hoại môi trường sinh thái, làm sạt lở đất, làm biến
đổi dòng chảy sông, và thay đổi chất lượng nước sông.
- Hoạt động khai thác mỏ than lộ thiên, do phải bốc xúc một
lượng đất đá thải khá lớn, đất đá bị đào xới. Các đồng ruộng, khe
suối phía dưới các bãi thải bị bồi lấp do sạt lở, xói mòn khi mưa
lũ.
- Trong khai thác vàng, ngay tại các mỏ vàng đã được cấp phép,
đa số các nhà máy không có hệ thống xử lý nước thải, tình trạng
nước thải chưa qua xử lý chứa các loại hóa chất độc hại như
xianua, thủy ngân đã ảnh hưởng nghiêm trọng đến môi trường,
gây ô nhiễm nguồn nước.

BÀI 4

3 LUYỆN TẬP VÀ VẬN DỤNG

b. Vận dụng
Sưu tầm thông tin để viết báo cáo ngắn về một loại khoáng sản ở
nước ta và chia sẻ với các bạn.
KHAI THÁC THAN ĐÁ Ở QUẢNG NINH
- Quảng Ninh hiện có trữ lượng than đá khoảng hơn 3 tỷ tấn,
hầu hết thuộc dòng an-tra-xít, tỷ lệ các-bon ổn định 80 - 90%;
phần lớn tập trung tại 3 khu vực: Hạ Long, Cẩm Phả và Uông Bí ,
Đông Triều; mỗi năm cho phép khai thác khoảng 30 - 40 triệu
tấn.
- Xác định được mục tiêu phát triển kinh tế bền vững, lâu dài,
Quảng Ninh đã từng bước lập kế hoạch cùng với Tập đoàn TKT
đưa ra lộ trình hợp lý để đóng cửa những mỏ than lộ thiên và
chuyển hẳn sang khai thác hầm lò. Việc làm này không gây tác
động nhiều đến phát triển kinh tế mà mở ra phương thức mới
với phương châm chuyển dịch phát triển kinh tế từ “nâu” sang
“xanh”, hướng tới phát triển những thành phố du lịch không còn